De waarheid over liegen

De waarheid over liegen

 

Even een persoonlijke vraag. Hoeveel keer lieg jij op één dag? Volgens recente onderzoeksresultaten is dat best wel veel. Iedereen liegt blijkbaar. Meer nog. Een leven zonder liegen is niet leefbaar. Leugens worden sociaal verwacht. Als je nooit zou liegen ben je onuitstaanbaar. En het gebeurt al in de vroege kinderjaren. Enthousiast vertel je de kinderen over de Sint die over de daken rijdt. Reikhalzend kijk je samen uit naar de Paashaas of de klokken uit Rome. We vertellen verhalen over de Kerstman en de tandenfee. Elke tekening van onze kinderen vinden we fantastisch! Leugens worden werkelijk met de paplepel ingelepeld. “Zeg nooit dat je een geschenkje niet leuk vindt”. Zo sluipen stilaan opgestapelde leugens ons leven binnen. Met een leugentje vertelt de winkelbediende je dat je zijn favoriete klant bent (ook al zou hij je liever de nek omdraaien). De aannemer garandeert je dat alles tijdig klaar zal zijn en dat je op je twee oren kunt slapen (ook al is dat fysisch erg moeilijk). Ook privé liegen we dat het een lieve lust is. “Ja schat, dat kleedje staat je prima”. “Wat heb je weer heerlijk gekookt”. Even voor alle duidelijkheid! Bij mij thuis is dat uiteraard wel de waarheid. Maar bij sommigen is dat dus gelogen.

Maar waarom liegen we? De meeste auteurs zijn het erover eens. Ze wijten het aan onze hersenen. Die zijn evolutionair zo bedraad omdat we elkaar als groep nodig hadden. Het is dus niet dat we niet eerlijk willen zijn maar we hechten meer belang aan onze relatie. Leugens zijn een soort “kogelvrije” rituelen die ons beter sociaal laten functioneren. Wat los zit liegen we aan elkaar. We liegen om te verbinden. Maar is dat geen leugen? Amy Edmondson wijst ons in elk geval op de gevaren. Amy is de academische superstar in psychologische veiligheid. Volgens Thinkers50 is ze nu de beste leiderschapsdenker ter wereld. Haar boek ‘The Fearless Organization’ is een bestseller. Haar onderzoek toont aan dat de waarheid niet vertellen rampzalig kan zijn voor een organisatie. Haar advies is glashelder. Probeer professioneel altijd de waarheid te spreken. Speak up of je brengt je organisatie in gevaar. Spring over je schaduw en spreek de waarheid! Zo zorg je voor verdieping en verbinding. Laat ongemakkelijke feiten respectvol aan de oppervlakte komen.

Ook Zorgondersteuning gaat de strijd aan. We nemen de handschoen op! Geen leugens en toch verbinding. Elke presentatie moet de leugendetector doorstaan. Met heldere inzichten ontbloten we alle geheimen. We weten dat de waarheid soms schuurt of wringt. Maar daar liggen net leermomenten. Even een voorbeeld. De meest gebruikte lean-tools binnen zorgorganisaties creëren weinig tot geen toegevoegde waarde. De kans dat je met 5S, de A3-methodiek of verbeterborden hoge toppen scheert is bijna uitgesloten. Geef toe! Niet zo fijn als je organisatie al jaren de verkeerde keuze heeft gemaakt. Toch hebben we het lef om dit te benoemen. Lean-tools met het meeste potentieel daarentegen zijn nauwelijks gekend. Verruim je kennis met variantie analyse, poka yoke, heijunka en TAKT-tijden en je maakt het verschil. Op ons congres wijzen we je alvast de weg. Ondertussen loopt mijn blog op zijn einde. Een goede blog telt immers niet meer dan vijfhonderdzestig woorden. Ik sluit alles af. Vrouwlief heeft een prachtig kleedje aan en heeft lekker gekookt. Op de radio klinkt “Little Lies” van Fleetwood Mac.

 

Door Dhr. Hans Crampe, bestuurder Zorgondersteuning vzw